De donderdagavond film club

The man who shot Liberty Valance

James Stewart werd graag gecast door geweldige regisseurs als Frank Capra en Alfred Hitchcock, waardoor hij de hoofdrol speelde in enkele van mijn favoriete films zoals It's a Wonderful Life en Rear Window. Meestal speelt hij in zijn films een enigszins opvliegende, stuntelige goedzak en ondanks de wat meer donkere rollen die hij speelde (het Film Noir-achtige Vertigo, de bittere western Winchester 73) kan ik niet anders dan hem zien als een soort luidruchtige oom op een verjaardagsfeest met een paar biertjes op. Ook in deze film oogt hij wat misplaatst maar dat komt door de rol die hij vertolkt, van een beginnend, idealistisch advocaat die in de-oog-om-oog, tand-om-tand wereld van het Wilde Westen belandt. James Stewart, eigenlijk al iets te oud voor deze rol, dingt met de eveneens iets te oude legendarische acteur John Wayne om de hand van het meisje, en probeert ondertussen de schurk Liberty Valance achter tralies te krijgen. John Wayne vertegenwoordigt hier overtuigend het cowboyheldendom, terwijl James Stewart eindelijk eens op zijn plek lijkt als de intellectuele outcast met een verborgen agenda.

Lees meer »

Lolita

Stanley Kubrick nam de uitdaging aan om deze omstreden roman van Vladimir Nabokov te verfilmen en bleek in staat ondanks de beperkingen van de censuur een film af te leveren die net zo absurd, obsessief en naargeestig is als het boek zelf. De film is opgenomen in Engeland en mist daardoor de sfeer van morsige Amerikaanse motels en richt zich vooral op de personages. De kwaadaardige, telkens van personages wisselende rivaal gespeeld door Peter Sellers maakt het verhaal onwaarschijnlijk en de onsympathieke hoofdpersonen laten hun wederzijds afhankelijke relatie maar voortslepen wat de film weinig onderhoudend maakt. Destijds was de film uiteraard baanbrekend en shockerend, maar in dit geval prefereer ik toch het boek.

Lees meer »

Judgement at Nuremberg

Fantastische film rond de ‘Neurenberg trials’. Regisseur Stanley Kramer neemt rustig de tijd om de personages te introduceren, en ook de rechtszaak wordt gedetailleerd en in zijn geheel getoond. De rechtszaak toont aan dat ook aan Duitse zijde niet alles zo zwart-wit was en dat er veel mensen waren die niet van alle verschrikkingen op de hoogte waren, of werden gedwongen om voor het Duitse Rijk te vechten. Het karakter dat Burt Lancaster speelt is hier een duidelijk voorbeeld van. De vier rechters behoren duidelijk niet tot de groep mensen die gedwongen werden om achter Hitler aan te lopen, maar zo'n karakter als dr. Ernst Janning laat wel op mooie wijze zien hoe je als rechtvaardige rechter toch helemaal kan worden meegesleurd in de beslissingen van Hitler. Spencer Tracy, Widmark, Dietrich, Garland en Schell zijn echt op weergaloos, en de toespraken maken indruk. Complimenten voor het vlijmscherpe script, dat de verschillende standpunten goed belicht en laat zien dat de opkomst van Hitler verschillende schuldigen/verantwoordelijken heeft. Ook aan de goede kant.

Lees meer »

Whatever happened to baby Jane?

Vorige week keken John en ik de onvermijdelijke film The West Side Story. Bekend verhaal, bekende liedjes, allemaal een beetje braaf. Gisteravond zagen we een film van een heel andere orde: het huiveringwekkende Whatever happened to Baby Jane, een suspense film over twee rivaliserende zussen, ooit beroemd maar nu ver over de houdbaarheidsdatum van hun succes, die elkaar het leven zuur maken. Bette Davis, die in werkelijkheid ook de top van haar roem beleefde in de jaren dertig, speelt dankzij haar bereidheid om in dienst van de rol de grenzen van lelijkheid op te zoeken, de engste vrouwelijke psychopaat in de filmgeschiedenis als Baby Jane Hudson, een vrouw die is blijven hangen in de tijd dat ze een kindsterretje was. Joan Crawford, die ook de meeste roem vergaarde in de jaren dertig, net als haar personage Blanche Hudson, is op haar best als slachtoffer, die de pesterijen van haar zus ogenschijnlijk lijdzaam ondergaat. Fantastisch acteerwerk, en dat deze twee diva's uit de filmgeschiedenis in het verleden meerdere malen elkaars concurrent zijn geweest en hier voor het eerst samen in een film te zien zijn, geeft deze inktzwarte cultfilm een extra lading mee. Overigens lijkt de smartlap waar de jonge Baby Jane beroemd mee is geworden, I've written a letter to Daddy, thematisch sprekend op De Vlieger van André Hazes. Toch een grotere kenner van cultfilms dan ik achter hem had gezocht.

Lees meer »

The manchurian candidate

Gisteravond deze film gekeken, een zwarter-dan zwarte Nouvelle Vague-achtige thriller uit 1962 over een door de communisten gebrainwashte soldaat die een aanslag op de presidentskandidaat moet uitvoeren. De film wordt bevolkt door verknipte, boosaardige personages en surrealistische onzin, wat blijkbaar in het tijdperk van de Koude Oorlog gewaardeerd werd. Bijzonder detail is dat hoofdrolspeler Frank Sinatra de filmrechten kocht en de film een aantal jaren uit de roulatie haalde. Op aandringen van John F Kennedy, wie het verhaal erg aansprak en die met Sinatra bevriend was, kwam de film uiteindelijk weer in de bioscopen.

Lees meer »

To kill a mockingbird

Ik heb dit fragment al een tiental keren bekeken voor de filmkwis die Jan en ik een half jaar geleden organiseerden. Dit personage, de autistische buurman die zich zelden buitenshuis vertoont, heet Boo Radley, net als het vrolijke jaren 90 bandje met de one hit wonder "Wake up Boo". En zo waren er nog veel meer bands vernoemd naar een filmpersonage waar we fragmentjes van hadden gezocht. Denk aan The Fratellis, John Coffey, Elisa Doolittle, Barbarella... Maar deze film, To Kill a Mockingbird, gebaseerd op de beroemde bestseller van Harper Lee, had ik in zijn geheel nog niet gezien. En het is werkelijk een prachtige film. Wat het zo sterk maakt, is dat het verhaal vertelt wordt vanuit het perspectief van een stel nieuwsgierige kinderen en het zich daardoor als een soort avonturenfilm laat bekijken. Maar de gebeurtenissen zijn schokkend en dieptragisch. Een film die nog lang in je onderbewustzijn blijft doorsluimeren.

Lees meer »

Djävulens öga (The devils eye)

Gisteravond deze film gekeken, Djävulens öga, een vreemde komedie van de anders zo serieuze Ingmar Bergman over de duivel met een vuiltje in zijn oog, Don Juan die voor een dag mag terugkeren op aarde uit de hel, een naïeve dominee en diens maagdelijke mooie dochter.

Lees meer »

West Side Story

West Side Story is een van die films die elke filmliefhebber gezien hoort te hebben maar waarvan ik zelf mijn kijkbeurt keer op keer uitstelde. Dat heeft ermee te maken dat het feitelijk een remake is van Romeo en Julia en we weten allemaal al hoe die afloopt. Daarnaast betreft het een musical en ben ik niet echt een fan van het genre. Sinds ik er al een heel aantal heb gezien tijdens de wekelijkse finmavondjes is mijn mening ondertussen al flink bijgesteld en ik moet toegeven, West Side Story is een vakkundige film. Het plot is simpel: het klassieke verhaal van Romeo en Julia verpakt in een 20e eeuws jasje waarbij de twee geliefden pogen om de onderlinge rivaliteit tussen de jeugdbendes waartoe ze behoren te bedaren. Het verloop van het verhaal kent weinig verassingen en blijft - op het einde na - behoorlijk voorspelbaar. Wat deze film zijn klassiekerstatus geeft zijn de voortreffelijke choreografieën van de dansen in deze film en de memorabele muziek. Zelfs wanneer je de film nooit gezien hebt ken je liedjes als 'I like to be in America'. Maar eigenlijk was heel de soundtrack van hoog niveau. Ook het acteerwerk was behoorlijk, af en toe een beetje over the top maar dat zal dan weer horen bij een musical. Spijtig alleen van de keuze van Richard Beymer voor de hoofdrol van Tony. Ik las namelijk dat Elvis bijna de hoofdrol had gespeeld als zijn manager er niet was tussengekomen. Niet dat Beymer het er heel slecht vanaf brengt, maar kon ik me niet van het gevoel ontdoen dat hij wat weggespeeld werd door hoofdrolspeelster Natalie Wood. Een ander puntje van kritiek is dat de film wat mij betreft een half uur had ingekort kunnen worden, 150 minuten voor dit relatief eenvoudige verhaal is toch een beetje overdreven.

Lees meer »

Peeping Tom

De film van afgelopen donderdagavond heeft raakvlakken met de eveneens in 1960 uitgekomen Hitchcock kaskraker Psycho. Net als Norman Bates is Mark Lewis in de film Peeping Tom een verknipte hoofdpersoon die overdag werkt in een filmstudio en als fotograa. 's Avonds zoekt hij naar mogelijkheden om vrouwen alleen voor zijn camera te krijgen waarna hij ze vermoord met een scherp voorwerp aan zijn statief, wat zijn levenswerk een snuff movie avant la lettre maakt. Maar de hoofdpersoon is niet alleen maar een psychopatisch monster, zo ontwikkelt er zich een tedere romance tussen de eenzame, introverte filmer en zijn buurmeisje aan wie hij gaandeweg steeds meer laat zien over zijn moeilijke jeugd met een sadistische vader die hem filmde terwijl hij proeven in het kader van de wetenschap op hem uitoefende. Destijds werd de film verafschuwd en verboden tot Martin Scorsese de film eind jaren 70 in ere herstelde. Deze film als B-movie of goedkope horrorfilm afdoen, doet geen recht aan de indringendheid, het vakmanschap en de donkere materie van deze film.

Lees meer »

Psycho

Nog steeds is de douchescène halverwege het verhaal over een vrouw die een nieuw leven wil beginnen en in een morsig motel belandt, ronduit huiveringwekkend. 'De' moord uit de filmgeschiedenis is 45 seconden lang en vanuit zeventig verschillende camerastandpunten gedraaid. En eigenlijk valt er niets te zien. De meeste mensen zwéren achteraf dieprood bloed het doucheputje te hebben zien instromen, maar Psycho werd in zwart-wit gemaakt: het is chocoladesiroop dat je ziet. De montage van vaste Hitchcock-editor George Tomasini en de onvergetelijk indringende muziek van Bernard Herrmann houden het menselijk brein verbluffend voor de gek. Psycho werd aanvankelijk slechts matig ontvangen, hoewel het publiek rijendik voor de bioscopen stond om deze ongehoord schokkende film te kunnen zien. Hitchcock had duidelijk een gevoelige snaar in het collectief onbewuste weten te raken. Door een zo normaal mogelijk monster te creëren en seks, waanzin en moord in één film te versmelten, liep hij vooruit op alles wat de sensatiepers in de daaropvolgende decennia zou blijven beheersen. Gus van Sant maakte in de jaren 90 nog een shot-for-shot remake maar deze verbleekt volledig bij Hitchcocks zwart-witte origineel.

Lees meer »

Spartacus

De eerste regisseur van Spartacus, Anthony Mann, werd kort na het begin van de opnamen door hoofdrolspeler Kirk Douglas ontslagen en vervangen door Stanley Kubrick. Zij hadden al eerder samengewerkt in Paths of Glory, een fantastische film over de loopgraven in de eerste wereldoorlog, Dat was een sobere zwart-wit film, dit een spektakelflm in Glorious Technicolor. De film draait om de slaaf Spartacus, die vele van zijn lotgenote inspireert in zijn opstand tegen de onderdrukkers, waaronder de jonge Antonius (Tony Curtis) een lieveling van de Romein Marcus Crassus. Toen de film na dertig jaar in een herziene versie uitkwam, toonde een destijds vanwege homoseksuele verwijzingen verwijderde badscene meer van de relatie tussen de heer en zijn slaaf.

Lees meer »

Inherit the wind

Geen enkele rechtszaak in de 20e eeuw had zo’n grote impact op de manier waarop we naar de wereld kijken als een rechtszaak uit 1925 die in de volksmond bekend stond als de Scopes Monkey Trial. De aangeklaagde was John Scopes, een leraar op een middelbare school in Dayton, Tennessee, die ondanks waarschuwingen van de schoolleiding de evolutie-theorie van Darwin onderwees. Volgens de aanklacht was dit in strijd met de pas aangenomen Butlerwet die aangaf dat het verboden was om iets te onderwijzen dat in strijd was met het scheppingsverhaal uit de Bijbel. De rechtszaak werd een regelrechte mediasensatie wanneer de aanklagers hulp kregen van niemand minder dan William Jennings Bryan, een fundamentalist die rond de eeuwwisseling maar liefst drie keer (zonder succes) meedeed aan de presidentsverkiezingen. Daarop besloot de beroemde agnostische advocaat Clarence Darrow de verdediging op zich te nemen, waardoor een titanenstrijd gegarandeerd was.

Lees meer »

Maak jouw eigen website met JouwWeb